Memedali Jusufi
Dhjetë ditë më parë, Merz qëndroi në Shtëpinë e Bardhë dhe i tha Trump se ishte “plotësisht i lidhur” me Iranin. Kjo zgjati saktësisht dhjetë ditë. “Ne nuk kemi interes për një luftë të pafundme”, tha Merz këtë javë. Asnjë trupë gjermane. Asnjë mbrojtje e anijeve nga Hormuzi. Asnjë pretendim se ka një plan daljeje. Shkaku nuk ishte morali. Ishte matematika. Kostot e energjisë po rriten. Nafta arriti në 2.13 euro për litër. Një mbyllje e zgjatur e Ngushticës së Hormuzit do të shkatërronte prodhimin gjerman. Dhe një valë e dytë migrimi do të godiste një treg banesash që tashmë po plas. Merz nuk u nda me Trumpin për shkak të parimeve. Ai u nda sepse erdhi fatura. Për të gjithë ata që jetojnë në Gjermani tani, ky ndryshim ka më shumë rëndësi sesa vetë lufta. Çmimet e energjisë përcaktojnë nivelin minimal për qiranë, ushqimet dhe biletën tuaj mujore të trenit. Kur kancelari ndryshon kurs, kostoja juaj e jetesës është tashmë arsyeja. Ndajeni këtë me dikë që nuk e ka ndjekur atë që sapo ka ndodhur. Presidenti amerikan lëshoi të shtunën një thirrje urgjente e të dëshpëruar drejtuar aleatëve ndërkombëtarë për formimin e një koalicioni ushtarak që do të garantonte sigurinë në Ngushticën e Hormuzit. Përmes rrjetit social “Truth”, ai ftoi fuqi si Britania, Franca, Japonia dhe Kina që të dërgojnë anije luftarake për të mbrojtur lëvizjen e lirë të naftës, ndërsa premtoi se SHBA do të merrte përsipër goditjen direkte të kapaciteteve iraniane. Sipas Associated Press, ky mesazh reflektonte një ndryshim të papritur të strategjisë, ku presidenti, i cili dikur premtonte tërheqje nga konfliktet e huaja, tani kërkon përfshirje globale në një zonë tejet të nxehtë. Por pavarësisht ftesës, reagimi i Evropës ishte i ftohtë dhe pothuajse përçmues, duke e lënë Uashingtonin në një izolim diplomatik të paprecedentë. Franca i mbylli derën planit në mënyrë kategorike, duke deklaruar se misioni i saj mbetet rreptësisht mbrojtës dhe duke bërë thirrje për ndalimin e panikut, ndërsa Londra u mjaftua me deklarata të turbullta se po “shqyrton opsionet”. Kjo shpërfillje kolektive tregon se aleatët evropianë nuk janë të gatshëm të paguajnë koston ushtarake të një lufte për të cilën nuk u konsultuan. Pas dy javë lufte me Iranin, presioni politik dhe ekonomik mbi administratën Trump ka arritur kulmin, duke prodhuar efekte zinxhir në të gjithë globin. Por kjo mos perfillje nga ana e aleatit te saj besnik te ShBA-se ka edhe nje sinjal tjeter , luften mund edhe ta fitojme por do te jete si fitorja e Piros . Pra me nje kosto te madhe ne ne keto momente nuk jemi te interesuar . “SHBA dhe Izraeli bombarduan Iranin më 28 shkurt. Plani, Çfarë Ndodhi dhe Strategjia e Luftës e Iranit!Plani ishte i thjeshtë.Vritni Udhëheqësin Suprem. Shkatërroni strukturën e komandës. Prisni që regjimi të shembet. Shikoni popullin të marrë pushtetin.Kjo funksionoi në Irak. Funksionoi në Libi. Funksionoi në Siri. Madje funksionoi edhe në Venezuelë vetëm disa javë para se të fillonte kjo luftë.Në Iran nuk funksionoi.Ja pse. Dhe pse kjo ndryshon çdo gjë. Irani kaloi 20 vjet duke studiuar luftërat e Amerikës.Kur Sadam Hyseini ra – Irani po vështronte. Kur Muammar Gadafi u vra – Irani po mbante shënime. Kur Bashar al-Asadi u largua drejt Moskës – Irani ishte në klasë.Dhe ishte një njeri që bënte pjesën më të madhe të studimit: Gjenerali Mohammad Jafari i IRGC (Gardës Revolucionare).Ai vuri re se në Irak, Afganistan dhe Ballkan, goditjet “dekapituese” (prerja e kokës) mbi regjimet shumë të centralizuara ndodhnin me shpejtësi dhe anonin fushëbetejën në favor të Uashingtonit brenda javësh. Dhe ai bëri një pyetje që ndryshoi gjithçka:”Nëse kjo na ndodh ndonjëherë ne – çfarë do të bëjmë?”Përgjigjja u bë e njohur si Doktrina e Mbrojtjes Mozaik (Mosaic Defense Doctrine). Ja se çfarë është në të vërtetë Doktrina Mozaik:Mendoni për një mozaik. Qindra pjesë të vogla individuale. Secila ndryshe. Secila e veçantë. Por së bashku – ato formojnë një fotografi. Irani riorganizoi Gardën Revolucionare Islamike në 31 njësi kryesisht autonome – një e dedikuar për Teheranin dhe 30 të radhitura me secilën provincë – të dizajnuara për të fragmentuar autoritetin e komandës në rast të një konflikti në shkallë të gjerë, duke lejuar komandantët provincialë të veprojnë pavarësisht, pa pritur miratimin qendror. Çdo njësi ka raketa e veta. Dronët e veta. Inteligjencën e vet. Strukturën e vet të komandës. Siç u shpreh një analist i mbrojtjes:”Çdo provincë është një mozaik, dhe komandantët kanë aftësinë dhe fuqinë për të marrë vendime. Kështu që kur ata shkëputen nga komanda e tyre në Teheran, ata ende mund të funksionojnë si një forcë ushtarake e bashkuar.” Tani, këtu gjërat bëhen të jashtëzakonshme:Njësia në veri të Iranit nuk e di se çfarë po bën njësia në perëndim të Iranit.Sepse nëse njësia veriore nuk e di – si do ta dinin satelitët e inteligjencës amerikane?mund të godasësh atë që nuk mund ta lokalizosh. Nuk mund të shkatërrosh atë qënuk ka qendër.Kjo është arsyeja pse strategjia e dekapitimit dështoi.Libri i lojës së Amerikës është gjithmonë i njëjtë: Gjej kokën. Prije atë. Trupi shembet. Vrasja e Udhëheqësit Suprem nuk çon në shembjen automatike të regjimit. Doktrina Mozaik është projektuar për të lejuar ushtrinë të vazhdojë funksionimin edhe pasi udhëheqja është larguar. Si një Hidër – nëse i pret njërën nga kokat, menjëherë rriten të reja. Ata e vranë Udhëheqësin Suprem të Iranit në ditën e parë (Day 1). Irani e zëvendësoi atë brenda pak ditësh dhe vazhdoi të gjuante. Ministri i Jashtëm i Iranit, Abbas Araghchi, e tha vetë më 1 mars: “Kemi pasur dy dekada për të studiuar disfatat e ushtrisë amerikane në lindjen dhe perëndimin tonë të afërt. Kemi përfshirë mësimet përkatëse. Bombardimet në kryeqytetin tonë nuk kanë asnjë ndikim në aftësinë tonë për të zhvilluar luftë. Mbrojtja e decentralizuar Mozaik na mundëson të vendosim se kur – dhe si – lufta do të përfundojë.” Lexojeni atë rreshtin e fundit përsëri:Jo nëse lufta përfundon. KUR dhe SI. Kjo doktrinë nuk u projektua kurrë për të fituar.Babai im i pasur më mësoi diçka për betejat. Ai tha: “Qëllimi nuk është gjithmonë të fitosh. Ndonjëherë qëllimi është ta bësh fitoren aq të shtrenjtë – saqë pala tjetër të vendosë se nuk ia vlen.”Kjo është saktësisht ajo për të cilën është ndërtuar Doktrina Mozaik. Strategjia mbështetet plotësisht në shterimin e burimeve të SHBA-së dhe Izraelit – duke i gjakosur ata ekonomikisht, duke e çuar luftën në shtëpitë e popullatave të tyre, duke e bërë atë thellësisht jopopullore në të dyja anët. Ekziston një term ushtarak për këtë lloj fitoreje: Fitorja e Pirros. Ti fiton. Por kostoja e fitores është aq katastrofike – saqë do të dëshiroje të mos kish luftuar fare. Kjo është e gjithë strategjia e Iranit në një fjali.” Publiku amerikan po shfaq shenja të forta shqetësimi për shkak të rritjes galopante të çmimeve të naftës dhe rënies së tregjeve financiare. Pa një plan të qartë se si do të përfundojë ky konflikt, raporton Associated Press, edhe mbështetësit më besnikë të presidentit kanë filluar të vënë në pikëpyetje strategjinë e tij, gjë që po reflektohet në rënien drastike të popullaritetit në sondazhet kombëtare. Ndërkohë në nivel global, kjo situatë ka prodhuar një efekt paradoksal që po favorizon drejtpërdrejt Rusinë e Vladimir Putinit. Për shkak të bllokimit të Ngushticës së Hormuzit dhe mungesës së furnizimeve nga Gjiri Persik, Uashingtoni u detyrua të lehtësonte sanksionet mbi naftën ruse për të stabilizuar tregjet e brendshme. Kjo rritje e çmimeve i ka dhënë Moskës mjetet financiare për të vazhduar luftën në Ukrainë, duke dëmtuar seriozisht përpjekjen shumëvjeçare të Perëndimit për ta gjunjëzuar ekonomikisht Kremlinin. Brenda SHBA-së, demokratët po e shfrytëzojnë këtë kaos ekonomik si një mjet të fuqishëm elektoral për zgjedhjet e afërta të mesmandatit. Partia kundërshtare po e portretizon luftën si dëshmi të dështimit të premtimeve republikane për uljen e kostove të jetesës dhe stabilitetin. Teksa një të pesta e naftës botërore që kalon përmes kësaj rruge, kërcënimi për infrastrukturën energjetike ka krijuar një pasiguri që po gërryen besimin e investitorëve globalë. Premtimet e Trump se çmimet do të bien “sapo kjo të përfundojë” nuk po arrijnë të qetësojnë ankthin e konsumatorëve që përballen me kosto rekord të energjisë. Së fundmi, lufta ka shkaktuar një përçarje të thellë edhe brenda lëvizjes MAGA, ku figura konservatore kanë kritikuar ashpër nisjen e konfliktit. Ky front i ri ka vënë përballë premtimin e hershëm të Trump për t’u dhënë fund “luftërave të pafundme”, me realitetin e një lufte të përgjakshme dhe të kushtueshme.
