Për herë të parë në këtë cikël përshkallëzimi, zjarri nuk shkon vetëm në një drejtim: Teherani njoftoi sulme me raketa balistike e dronë mbi instalime ushtarake amerikane në tri shtete njëherësh, një ditë pasi Komanda Qendrore Amerikane deklaroi se kishte përfunduar goditjet mbi objektiva të Gardës Revolucionare në Iran. Numri i viktimave civile në një shtëpi që u godit nga mbetje raketash gjatë një dasme raportohet me tri shifra të ndryshme, 4, 5 dhe 11, ndërsa nafta Brent u ngjit në rreth 94.8 dollarë për fuçi. Për Shqipërinë, që tashmë ka karburantin më të shtrenjtë në rajon me rreth 2 euro litri, çdo rritje e tregut ndërkombëtar mbërrin e shumëzuar nga një barrë fiskale prej rreth 102 lekësh për litër, mbi gjysma e çmimit në pompë.
Në mëngjesin e 2 shtatorit 2026, forcat e armatosura iraniane dhe Garda Revolucionare njoftuan sulme të koordinuara me raketa balistike dhe dronë kundër instalimeve ushtarake amerikane në tri shtete njëherësh, Bahrein, Irak dhe Jordani, ndërsa sistemet e mbrojtjes ajrore u aktivizuan edhe në Kuvajt. Këtu qëndron kthesa: deri dje modeli ishte i njëanshëm, goditje amerikane mbi territor iranian; sot zjarri kalon mbi territorin e tri vendeve të treta që strehojnë baza amerikane. Një ditë më parë, Komanda Qendrore Amerikane kishte publikuar një njoftim zyrtar ku deklaronte se kishte përfunduar goditjet mbi objektiva të Gardës Revolucionare në Iran. Pas asaj vale, në jug të Iranit, raportohet se mbetje raketash goditën një shtëpi ku po zhvillohej një ceremoni martese.
Shifrat. Objektivat e shënjestruara nga Teherani, sipas njoftimeve të agjencive shtetërore iraniane, ishin një bazë ajrore në Bahrein, pika logjistike dhe një balon vëzhgimi në Erbil të Irakut, si dhe një bazë ushtarake pranë Gjirit të Akabës në Jordani. Ushtria jordaneze njoftoi se nga 13 raketa balistike që hynë në hapësirën e saj ajrore, 10 u kapën e u shkatërruan dhe 3 ranë në zona të pabanuara, pa të lënduar. Tregjet reaguan menjëherë: nafta Brent u tregtua rreth 94.8 dollarë për fuçi, me rritje rreth 13% brenda muajit dhe rreth 40% brenda vitit, ndërsa çmimi evropian i gazit natyror raportohet se preku nivelin më të lartë në tri javë.
Këtu nis pjesa që prek xhepin shqiptar. Në korrik, kur nafta në pompat shqiptare kaloi 196, 198 lekë për litër, rreth 2 euro, ishte më e shtrenjta në rajon: 1.56 euro në Kosovë, 1.42 euro në Maqedoninë e Veriut, 1.58, 1.68 euro në Malin e Zi dhe 1.82, 1.87 euro në Serbi, ku shteti kishte vendosur tavan çmimi. Struktura e çmimit shpjegon shumë: 39.4 lekë akcizë, 27 lekë taksë qarkullimi dhe 3 lekë taksë karboni japin 69.4 lekë detyrime specifike, mbi të cilat aplikohet 20% TVSH. Me një çmim prej rreth 197 lekësh, TVSH-ja del rreth 32.8 lekë dhe barra fiskale totale rreth 102 lekë për litër, pra mbi gjysma e asaj që paguan shoferi. Kjo do të thotë se një rritje e Brentit nuk mbërrin e vetme në pompë: ajo mbërrin e shumëzuar me një taksë mbi vlerën e shtuar që ngjitet bashkë me çmimin.
Kontradikta. Numri i të vdekurve në shtëpinë që u godit nga mbetje raketash gjatë dasmës nuk përputhet. Në informacionet e raportuara qarkullojnë tri shifra të ndryshme për të njëjtën ngjarje: 4 viktima, 5 viktima përfshirë një fëmijé, dhe 11 viktima përfshirë një fëmijë. Numri i të plagosurve, mbi 50, përsëritet i njëjtë kudo. Burimi fillestar i shifrave është Gjysmëhëna e Kuqe iraniane, pra një palë e përfshirë në konflikt, ndërsa njoftimi zyrtar i Komandës Qendrore Amerikane nuk përmend viktima civile, mungesa e përmendjes nuk është mohim, dhe ushtria amerikane deklaron se nuk ka shënjestruar civilë. Asnjë verifikim i pavarur në terren nuk është i disponueshëm. Kjo mospërputhje nuk fshihet: ajo është vetë lajmi.
Përgjegjësia. Mbi çmimin e Brentit qeveria shqiptare nuk ka asnjë levë. Mbi 102 lekët e taksës për litër ka levë të plotë. Në korrik, kur çmimi kaloi 2 euro, një vend fqinj u kthye te masat mbështetëse me tavan çmimi; në burimet publike të konsultuara nuk gjendet asnjë përgjigje fiskale e njoftuar në Tiranë, as një llogari publike se sa do të kushtonte një ulje e përkohshme e akcizës. Opozita nga ana e saj ka kërkuar prej kohësh uljen e taksave mbi karburantin, por nuk ka publikuar një llogaritje të kostos buxhetore që do të krijonte kjo ulje, kërkesa pa shifra nuk është alternativë. Ndërkaq, përqendrimi i tregut të importit dhe afërsia e çmimeve mes pak operatorëve janë dyshim publik prej vitesh; nuk ka informacion publik për ndonjë hetim të hapur mbi këtë treg, dhe asnjë operator konkret nuk akuzohet këtu. Dyshimi nuk është provë, por as heshtja institucionale nuk është përgjigje.
Pyetja që mbetet. Nëse përshkallëzimi vazhdon dhe Brenti ngjitet edhe 20 dollarë, cili është plani i shkruar i institucioneve shqiptare për të mbrojtur konsumatorin, dhe pse, pas muajsh me çmimin më të shtrenjtë të rajonit, ai plan ende nuk është bërë publik?
